چوارگۆشەی ئەنجام  (Result Square  (RESQ

(شێوازی ژیان و كاركردن لەدوای كۆرۆنا)

پێش ئەوەی باسی داهاتوو بكەین با ئاوڕێك لە ڕابردوو بدەینەوە و سەیر بكەین،

زۆر بە كورتی ئێمەی مرۆڤ چیمان كرد؟

• بینای بەرزمان كرد.
• بینای بەشەرمان نەكرد.
• تۆوی عەشایەریمان چاند.
• تۆوی زانستمان نەچاند.
• بڕوای تاكمان بە خێڵەكی پتەو كرد.
• متمانەی تاكمان بە نەتەوە بێهێز كرد.
• زەمینەی كۆپیكردن و چاولێكەریمان ساز كرد.
• زەمینەی بیركردنەوە و داهێنانمان وێران كرد.

ئەمانە و دەیەها لایەن و سێكتەری تری ژیان، كە بەهۆی بڕیاری هەڵە یاخود لەپێناو قازانجی كورتخایەندا بە ئاقاری خراپدا بران.

ئێستا كاتی ئەوە هاتووە گشت كارتەكان تێكەڵ بكەینەوە و لەكاتێكدا زۆربەی وڵاتان دەكەونە سەر ئەژنۆ بەهۆی خراپبوونی دۆخی ئابووریانەوە، ئێمە لە كوردستان دەتوانین ئەم دۆخە بكەینە هەلێك بۆ چارەسەری نموونەیی تایبەت بە خۆمان و بە جۆرێك ببینە مۆدێلێك بۆ هەستانەوە و پرشنگی پێشكەوتنمان لە گشت جیهانەوە دیار بێت، چونكە زیانەكانی كۆرۆنا لەسەر وڵاتان پەیوەندییەكی ڕاستەوانەیە واتە چەند ئابووری و پیشەسازی بەهێز بن ئەوا زیانەكان گەورەترن بۆیە زیانی ئێمە كەمترن لە وڵاتانی زلهێز.

لێرە و لەوێ باس لە سیستەمی نوێ دەكرێت لە دوای كۆرۆنا، بەڵام مەرج نییە گشت سیستەمە بەركارەكان بگۆڕدرێن بەڵکو شێوازی كاركردنی گشت یەكەیەك گۆڕانكاریی بەسەردا دێت لەگەڵ تا ڕادەیەك شێوازی بیركردنەوەی تاكەكان.

دوای كۆرۆنا دەبێت هەموو كەس و خێزان و  بگرە تاكو دەوڵەتیش پێداچوونەوە بكەن بە گشت پرۆسەیەكی ژیان و كاركردن لەسەر بنەمای:

 “هەر شتێك بەرهەمی نەبێت ئەوا جهد و مەسرەفی هەیە”

چونكە ئەگەر ئەنجام نەبێت، ئەوا ژیان بەفیڕۆدانە.

هەر شتێك سوودی نەبێت بۆ هاوڵاتیان و حكوومەت، كەواتە دەبێت بە شێوەیەك لە شێوەكان زیانی هەبێت و ڕەوڕەوەی پێشكەوتن دوابخات، لێرەدا مەبەست لە وشەی شت هەموو بابەتەكانی ژیانە، وەك  بەرجەستە (ماددی) و مەعنەوی و پرۆسە و پرۆژە و تادەگاتە عادات و تقالیدی ناو كۆمەڵگەش.

چوارگۆشەی ئەنجام  Result Square

لێرەدا ڕێگایەكی ئاسانم پێناسە كردووە و ناوم ناوە چوارگۆشەی ئەنجام، كە دەكرێت وەك قیبلەنومایەك و ڕێنیشاندەرێك لەهەموو پرۆژە و پرۆسەیەكدا بەكاربهێنرێت كە لە چوار ئاڕاستە یاخود فاكتەر پێكدێت بۆ بەدیهێنانی ئەنجام.

 فاكتەرەكانی چوارگۆشەی ئەنجام بریتین لە (كات، پارە، سەرچاوەكان و تواناكان) كە ئەمانە ڕێگاكانی بەدیهێنانی ئەنجام  نیشان دەدەن، بەو شێوەیە دەبێت هەمیشە پرسیار بكرێت ئایا ئێمە كاتێك ئەو چوار فاكتەرە سەرف دەكەین ئەنجام  بە دەست هاتووە؟

١- كات

كات پێناسە ناكرێت بەڵام پێوانە دەكرێت لە ژیانی ڕۆژانە و بەڕێوەبردندا، هەرچەندە لەڕوانگەی هەستی ئادەمیزادەوە ڕێژەییە، هەمیشە و لەهەموو سەردەمەكاندا كات بەنرخترین فاكتەر بووە لە تەواوی ژیاندا.

جیاكەرەوەی كات لە سیستەمی ئێمەی ئادەمیزاددا ئەوەیە كە جێگرەوەی نیە واتە ئەگەر ڕۆیشت ناگەڕێتەوە بە پێچەوانەی فاكتەرەكانی تر كە ئەگەر لەدەستچوون ئەوا بەشێوەیەك لە شێوەكان قەرەبوو دەكرێنەوە لەسەر حسابی فاكتەری تر.

٢- پارە

تێچوونی پارە فاكتەرێكی ترە كە زۆر جار ئامانج  و ئەنجامەكان زیادكردنی پارەن (پارە پەیداكردن یاخود قازانج) لەوانەیە سیستەمی نەقدی گۆڕانكاریی بەسەردا بێت بەڵام هەر دەبێت شێوەیەكی پارەدان هەبێت واتە لە ئەمڕۆدا دۆلاری ئەمریكی سیستەمی پارەدانی مامەڵە جیهانییەكانە نەك ئاڵتون یاخود شتێكی بەنرخی بەرجەستە.

٣- سەرچاوەكان

سەرچاوەكان كەلوپەل و گشت بەرجەستەكان و هەموو ئەو ئیمكانیاتانەن كە لە بەردەستدان (مرۆیی، وزە، ئاو، كارەبا، خۆر، ڕووەك و گیاندار، …)

٤- تواناكان

تواناكان نابەرجەستەن (مەعنەوین) واتە نەبینراون بەڵام كاریگەرییان مەزنە وەك (بیرۆكەكان، پەیوەندیەكان، ئەزمونەكان، بەها كۆمەڵایەتییەكان، ئایینی، میدیایی، مەعریفە، سیاسی، ئابووری، …)

بە پێی چوارگۆشەكە كاركردن لەسەر ئاڕاستەی ئەنجام دەبێت وە لەهەر قۆناغێكدا ئەنجام دیارنەكەوت ئەوا دەبێت هەڵوێستە بكەین و بە پرۆسەكاندا بچینەوە و شیكردنەوەیان بۆ بكەین.

ئنجا بڕیار بدرێت،كارەكە (پرۆژە یاخود پرۆسە) نەمێنێت یاخود بگونجێنرێت. چونكە بەفیڕۆدانی ئاڕاستەكانی سەر چوارگۆشەكە بەرەو هەڵدێرمان دەبات.

لەوانەیە هەندێ بابەت بە چەند قۆناغێك چارەسەر بكرێن، بۆ نمونە بابەتی پەروەردەیی و یاخود بابەتە مەعنەویەكانی كۆمەڵایەتی و عادات و تقالیدی خراپ و باو، كە هەندێكیان لەوانەیە زەبری شمشێریان پێویست بێت تاوەكو ئەو شتانەی ڕێگرن لەبەردەم پێشخستنی وڵات لاببرێن و ڕێگا پاك بكرێتەوە بۆ پەرەپێدان لەسەر گشت ئاستەكان.

هەر بارودۆخێكیش كاریگەریی خۆی لەسەر ئەولەویات هەیە، بۆیە لە ئێستادا ئەولەویەتی هەرە گرنگی حكوومەت و هاوڵاتی تەركیزی چڕوپڕە لەسەر كشتوكاڵ و پیشەسازییە كشتوكاڵییەكان واتە پیشەسازیی بچووك كە پاڵپشتی بەروبوومی كشتوكاڵ دەكەن و دەیانكەنە بەرهەمی تر كە ئێمە هاوردەمان كردوون.

پلانی ئێستا ئەوە بێت كە:

• یەك بست خاكی كوردستان نەمێنێت سوودی لێ وەرنەگیرێت بۆ كشتوكاڵ هەر لە سەوزە و میوەوە تاكو تەماتە و پەتاتە و گەنم و جۆ و گەنمەشامی و برنج و بەرهەمەكانی تر.
• دروستكردنی ساردكەرەوەی میوە بۆ هەڵگرتن و پاراستنی بەروبوومەكان لەو كاتانەدا كە ئاستی بەرهەمهێنان بەرزە.
• تا دەتوانرێت ئاوی بەنداوەكان زیاتر گل بدرێتەوە و لە هەركوێیەك توانرا بەنداو دروست بكرێت ئەگەر بچووكیش بێت.
• شانبەشانی كشتوكاڵ و گلدانەوەی ئاو، سێكتەری حكوومەت یەكەی ئاژەڵداری لە گشت پارێزگاكانی هەرێم دروست بكات واتە حكوومەت مەڕ و مانگا و بزن بەخێوبكات بۆ بەروبوومەكەی وە لەهەمان كاتدا پشتگیریی كەرتی تایبەت و گوندنشینەكان بكات بۆ ئاژەڵداری یاخود هەركەس ویستی وەك پرۆژەی خۆی ئاژەڵداری و كشتوكاڵ بكات و زەویی بدرێتێ و پشتگیریی تری تەندروستی و دواتر بەبازاڕكردن و ساغكردنەوەی بەرهەمەكانیان بكرێت.

دڵنیام بیرۆكەی لەمانەش باشتر هەیە پەیڕەوی بكەین بەڵام گرنگ ئەوە ئەمڕۆ دەست پێ بكەین ساڵێكی تر ئەم كاتە ئەنجامەكان وردە وردە دەردەكەون، واتە ئێمە تەنها یەك تا دوو ساڵمان زەحمەتە كە لەو ماوەیەدا دەبێت هەموو شتێك لە پێناوی كشتوكاڵ و لەخزمەتی ئەو پلانەدا بێت دواتر ئەو سێكتەرە دەبێتە پاڵپشتی سێكتەرەكانی تری ژیان.

طاهر علی رسول

٢٠٢٠/٤/٢٦

لێرە دەتوانیت تەواوی بابەتەكە بە PDF دابگریت

حكومەتی ئەلكترۆنی e-Government  

شێوە ڕێكخستنێكی كاروباری دەوڵەتە لە ڕێی تەكنۆلۆجیای زانیاری و پەیوەندیەكانەوە كە معاملات و پرۆسەكانی خزمەتگوزاری لە نێوان دەوڵەت لە لایەك و هاوڵاتیان و كۆمپانیا و دامودەزگاكان لە لایەكی ترەوە لەخۆ دەگرێت. یان دەتوانین بڵێین بە ئەلكترۆنی كردنی پرۆسە ئیداریەكانی دەوڵەتە.

كەواتە حكومەتی ئەلكترۆنی وەك بینایەكی ئەلكترۆنی وایە كە لەسەر بناغەی پەیكەربەندی دەوڵەت (الهیكل التنظیمی للدولة) و  پرۆسەی كاركردن  و معاملاتەكانی هاوڵاتیان دروست دەكرێت.

بۆیە زۆر گرنگە پێش دەستپێكردنی بیناكە٬ بناغەكەی بگونجێنرێت و چاكتر بكرێت چونكە دوای دروست كردنی بیناكە٬ گۆڕانكاری و چاكسازی كات و مەسرەفی زۆری دەوێت.

حكومەتی ئەلكترۆنی شۆڕشێكە ڕاستەوخۆ پەیوەستە بە سیستەمی ئیداری و خەڵكەوە چونكە پرۆسەكان و پەیكەربەندی دووبارە دادەڕێژرێتەوە كە چەندین لایەن لەخۆ دەگرێت وەك شەفافیەت٬ بیرۆكەی نوێ٬ چاكسازی٬ كەم مەسرەفی و تازەگەری كە دیموكراتی و بەشداركردنی خەڵك لە ئیدارەدا لەگەڵ خۆیدا دەهێنێت.

حكومەتی ئەلكترۆنی ئەو هەلە دەڕەخسێنێت پرۆسەی دیموكراتی پیادە بكرێت٬ لێرەدا باس لە دیموكراتی ئەلكترۆنی دەكرێت e-Democracy كە ئەو خزمەتگوزاریە ئەلكترۆنیانە دەگرێتەوە كە پەیوەندیەكانی نێوان دەوڵەت و هاوڵاتیان و پرۆسەی بەشداركردنی هاوڵاتیان لە پێشخستنی دەوڵەت و كاروبارەكانیدا پشتگیری دەكات لەڕێی كوالیتی باشی سیستەمەكانیەوە و گەیاندنی داتا و زانیاری بە هۆی سیستەمی خێرای پەیوەندیەوە.

ئینتەرنێتی خێرا و ئیمەیڵ و سەكۆی گفتوگۆ و ڕای خەڵك Feedback و سكاڵا و ناڕەزایی و بیروبۆچوونی نوێ و پرسیار و وەڵام٬ ئەمانە سیستەمەكان دەوڵەمەند دەكەن و ئەزموونی زیاتری پێ دەبەخشن و لەهەمان كاتدا بەكارهێنانێكی دیموكراتیانەی حكومەتی ئەلكترۆنین٬ جگە لە بەشدار كردنی هاوڵاتیان لە مەسەلە و بابەتی گرنگدا و ئەنجامدانی ڕاپرسی و زانیاری كۆكردنەوە لەسەر هەر بابەتێك.

دەتوانین قۆناغەكانی دروست كردنی حكومەتی ئەلكترۆنی بەم شێوە پێناسە بكەین:

١- قۆناغی دراسەی وەزعی ئێستای سیستەمی ئیدارەی دەوڵەت

سیستەمی ئیدارە و پەیكەربەندی (الهیكل التنضیمی) لەسەرەوە بۆ خوارەوە شیبكرێتەوە واتە بۆ نمونە لە ئەنجومەنی وەزیرانەوە بۆ وەزارەتەكان و هەتا بەڕێوەبەرایەتیەكان. 

هەڵسەنگاندنی حاڵەتی ئێستای ئای تی Status Quo لە دامودەزگاكانی دەوڵەتدا. واتە لە دائیرەكاندا  تا چ ڕادەیەك باری ئای تی Information Technology گونجاوە وبواری زانستی كۆمپیوتەر لە چ ئاستێكدایە.

ئای تی زۆر پێویستە لە هەموو دامودەزگایەكی حكومی و ئەهلیدا بۆ بەڕێوەبردن و ڕاگرتنی زانست و زانیاریەكان و مامەڵەكان لە چالاكیە ئابووری و كۆمەڵایەتیەكاندا, بۆیە لەم دامودەزگایانەدا ئای تی بناغەی پێشخستن و پاڵپشتی بیزنیس و ئیدارەیە.

٢- قۆناغی كێشانی نەخشەی ستراتیجی حكومەتی ئەلكترۆنی

ئامادە كردنی نەخشەیەكی ڕێگا و كێشانی هێڵە ستراتیجیەكانی ئەم پرۆژە گەورەیە لەسەر بنەمای كات- بودجە- كوالیتی  لەگەڵ بەش بەش كردنی پرۆژەكە بەشێوەی قۆناغ و ئنجا بۆ پاكەت پاكەتی یەك لەدوای یەك و تەریب بەیەكتری.

لەم قۆناغەدا بابەتە گرنگەكان و ئامانجی حكومەتی ئەلكترۆنی پێناسە دەكرێت و پرۆژەكانیشی دەبێت لە خزمەتی ئەو ئامانجانەدا بن٬ هەندێ لەو ئامانجانە بریتین لە:

• كارئاسانی و خێراگەیاندنی خزمەتگوزاری و زوو تەواوكردنی كاری هاوڵاتیان.
• توانای بەدواداچونی معاملات لە ئینتەرنێتەوە لەلایەن هاوڵاتیانەوە و گەیاندنی دەنگیان بە دەوڵەت.
• شەفافیەت و توانای چاودێری و كۆنترۆڵ لە پرۆسەكانی كاركردندا.
• كۆكردنەوە و ئەرشیف كردنی زانیاریەكان.
• دڵنیابوون لە ئەنجامدانی چاكسازی بەردەوام و بەرزكردنەوەی ئاست و تواناكانی كارمەندان.
• بەشداریكردنێكی دیموكراتیانەی هاوڵاتیان لە پرۆسەكانی دەوڵەتدا.

هەموو پرۆژە یان كار و مامەڵەیەك بۆ خەڵكانێكەو دەوری تێدا دەبینن كە پێیان دەوترێت گروپی ئاڕاستەكراو Target group ٬ ئەویش دەتوانین وەك خوارەوە دەستنیشانی بكەین:

• هاوڵاتیان
• كۆمپانیاكان
• دامودەزگا و ڕێكخراوەكان
• ئیدارەكانی دەوڵەت

٣- قۆناغی دروست كردنی مۆدێلی پرۆسەكان Process model

یەكێك لە گرنگترین كۆڵەكەكانی حكومەتی ئەلكترۆنی  پرۆسەكانە Processes .

پرۆسە پێكهاتەیەكە كە تەنۆلكەكانی بریتین لە “ئەركەكان”,  ” لە ئەستۆگرانی ئەركەكان”,  ” شت”  لەگەڵ “زانیاریەكان”  كە وەك ئەڵقەی یەك لەدوای یەك بەشێوەیەكی مەنتیقی  پێكەوە گرێدراون و دووریەكانی (ابعاد) كە بریتین لە كات٬ شوێن لەگەڵ بڕیان بەشێوەیەكی ڕوون دیاری  كراوە.

پرۆسە  بە ڕوودانێك دەست پێ دەكات Input و بە ڕوودانێك  كە نرخێك پێشكەش بە داواخواز دەكات Output كۆتایی دێت٬ واتە پرۆسە دەستپێكردن و كۆتایی هەیە.

پرۆسە لە سوڕێك پێك دێت كە ڕێچكە و گۆڕینی “مادە” و “زانیاری” و “بڕیار” لەخۆ دەگرێت و دەكرێ پرۆسەیەك لە چەند پرۆسەیەكی لاوەكی پێك هاتبێت.

هەموو پرۆسەیەك خاوەنێكی هەیە و خاوەنەكەش جێگری هەیە ئەگەر ئەو لەوێ نەبوو پرۆسەكە ڕاناوەستێت.

چاكسازی سەرتاسەری و بنەڕەتی و باش كردنی پرۆسەكانی كار لە خوارەوە بۆ سەرەوە واتە بۆ نمونە لە دائیرەكانەوە دەست پێ بكرێت باشترە بەرەو بەڕێوەبەرایەتی و وەزارەت تا دەگاتە ئەنجومەنی وەزیران.

لێرەدا چاكسازی دوو واتای هەیە٬ یەكەمیان چاكسازیە بە واتای خەڵك واتە قەلاچۆكردنی گەندەڵی و دووەمیان چاكسازی بەردەوام بە واتای  BPM (Business Process Management)  و   CMMI (Capability Maturity Model Integration) كە ئەمانیش دوو زانستن لە بواری بەڕێوەبردنی پرۆسەكان و بەڕێوەبردنی پرۆژەكاندا، لە داهاتوودا زیاتر لەسەری دەدوێین.

دەتوانین وەك نمونە كورتە باسێكی قۆناغەكانی پرۆسەكان بكەین كە لە هەرێمی سەكسۆنیای ئەڵمانیا پیادە كراوە.

لەو مۆدێلەدا بەشی ستراتیجی بریتیە لە كۆنترۆڵ و پلان دانان و هەڵسەنگاندنی پرۆسەكان:

لە قۆناغی ستراتیجی پەرەپێداندا ئامانجەكان پێناسە دەكرێن و دەبن بە بناغەی ستراتیجیەكە و نەخشەی ڕێگا دادەڕێژرێت. ئنجا ستراتیجیەتی پلان دانان هەموو تەگبیر و پلانەكان لەخۆ دەگرێت كە ئامادەی جێبەجێكردن دەبن و پشتگیری تەواوی هەموو پرۆسەكانی حكومەتی ئەلكترۆنی دەكەن. دواترلە ستراتیجیەتی هەڵسەنگاندندا هەموو پرۆسەكانی حكومەتی ئەلكترۆنی لەگەڵ ناوەرۆك و پسپۆڕیان٬  هەروەها پێویستی بونیان و دەورەی ژیانیان و دەوریان لە گەیشتن بە ئامانجدا هەڵدەسەنگێنرێن.  

 پاشان لە قۆناغی بەگشتی كردندا ئەنجامەكانی ستراتیجیەتی هەڵسەنگاندن بە تەواوەتی تاقی دەكرێتەوە و لە گونجاندی لەگەڵ هەموو چالاكیەكانی نەخشە و پلاندا دڵنیا دەبین و ئامادە دەكرێن كە لە شوێنی تریشدا بەكاربهێنرێن.

بەشی پلان دانان وەسفی یەكەیەكەی چالاكیەكانی حكومەتی ئەلكترۆنی دەكات:

لە قۆناغی جێبەجێ كردندا هەنگاوەكانی ستراتیجیەتی پلان دانان پیادە دەكرێن، بە هەموو پرۆژەكانی حكومەتی ئەلكترۆنیەوە كە سووڕی جێبەجێكردن لە خۆ دەگرێت وەك (شی كردنەوە٬ داڕشتن و پەرەپێدان) دوای ئەوە لە قۆناغی ڕۆتینیاتدا بەردەوام بەكارهێنانی ئەنجامەكانی قۆناغی جێبەجێكردن پیادە دەكرێت ئەمانەش ئەو پرۆسانە لەخۆدەگرن كە بەردەوام دووبارە دەبنەوە.

لە قۆناغی هەڵسەنگاندن و تاقیكردنەوەدا هەموو پرۆسە و مەبەستی كارەكان و ئامانجەكانیان هەڵدەسەنگێنرێن و تاقی دەكرێنەوە زانیاریەكانی ئەم قۆناغەش لە قۆناغەكانی جێبەجێكردن و ڕۆتینیاتەوە سەرچاوە دەگرێت.

پتەوی ئیدارەی دەوڵەت ڕاستەوخۆ پەیوەستە  بە  پرۆسەكانیەوە  لەبەرئەوە  باش بەڕێوەبردنی پرۆسەكان و  ڕوونیان (شەفافیەت)  باش بەڕێوەبردنی دەوڵەتە.

٤- قۆناغی پلانی جێبەجێكردن

كاتێك دەوڵەت بەنیازە حكومەتی ئەلكترۆنی پراكتیزە بكات٬ دەتوانین نەخشەی ڕێگاكە وەك خوارەوە لە ١٠ خاڵدا كورت بكەینەوە:

1. گوڵبژێر و چاكسازی پرۆسەكان.
2. شەفافیەت.
3. بەشداركردنی لایەنی بەرامبەر.
4. دەمج كردنی بەكارهێنەر و هێنانەناوەوەی بۆ ناو بازنەی سیستەمەكە.
5. بەكارهێنانی ستاندارد.
6. هاوكاری و هەماهەنگی لەنێوان هەموو دامودەزگاو لایەنەكاندا.
7. دابین كردنی بودجەی تەواو پڕاوپڕی پرۆژەكە.
8. پێشكەشكردنی خزمەتگوزاری.
9. دروست كردنی اختصاصات و دەستنیشانكردنی كەسانی پسپۆڕ و شارەزا.
10. پلان دانانی تسویق و ڕیكلام و هاندانی هەموو لایەنەكان بۆ هەماهەنگی كردن.

هەریەك لەم خاڵانە دەتوانرێت زیاتر شیبكرێنەوەو لەسەریان بدوێین و ڕێ و شوێنی جێبەجێكردنیان دەستنیشان بكەین.

خاڵێكی تری گرنگ لێرەدا ئەوەیە لەنێوان دائیرەكاندا پرۆسەی لەیەك چوو دەستنیشان بكرێت بۆئەوەی وەك یەك مامەڵەی لەگەڵدا بكرێت و لە بواری جێبەجێكردندا خزمەتگوزاریەكان دووبارە بەكاربهێنرێنەوە، ئەم جۆرە خزمەتگوزاریەی ئای تی پێی دەوترێت SOA Service Oriented Architecture واتە تەلارسازی بە ئاڕاستەی خزمەتگوزاری٬ لێرەدا مەبەست لە تەلارسازی ئیدارە و كاركردنی ئای تی یە لەسەر بنەمای خزمەتگوزاری و پێویستیەكانی خەڵك كەئەمەش دەبێتە هۆی بەكارهێنانەوەی پرۆسەكان و دووبارە نەبونەوەی كارو پرۆژەی لەیەكچوو.

حكومەتی ئەلكترۆنی لەسەر چوار كۆڵەكە بەندە ئەوانیش بریتین لە:

سەرچاوەكان Ressources ،  تەكنۆلۆجیا Technology ، خەڵك People ، پرۆسەكان Processes

بەهێزی و پتەوی هەر یەك لەم كۆڵەكانە بەهێزی و پتەوی حكومەتی ئەلكترۆنیە ئەمەش بەهێزیی خودی حكومەت نیشان دەدات، بۆیە پێویستە لەسەر هەر یەك لەم كۆڵەكانە كار بكرێت و پلانی وردی ستراتیجی بۆ دابڕێژرێت.

بە پێی پێویستیەكانی هاوڵاتیان و گرنگیان، حكومەتی ئەلكترۆنی بەش بەش دەكرێت و دەتوانین سەرەتا چەند بەشێك بخەینە خزمەتەوە و بە تەریبی كار لەسەر بەشەكانی تر بكەین و ئەنجامەكان هەڵبسەنگێنین و چاكسازی بەردەوام جێ بەجێ بكەین لە نەخشەو پرۆژەكاندا.

ئاشكرایە دروست كردنی حكومەتی ئەلكترۆنی كارێكی ئاسان نیە بەڵام قازانجەكانی حكومەتی ئەلكترۆنی ئەوەندە گەورەن كە پێویستە هەموو لایەك لەسەر بەدیهێنانی كۆك بن و هاوكاری بكەن چونكە پرۆژەی لەم جۆرە لە كوردستان و بگرە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستیشدا كەمن و هێشتا زۆر سەرەتایین هەروەها دەتوانین بڵێین ئەزموونیش نیە جگە لە نەبونی بنەماكانی ئای تی.

بەڵام ڕێگای هەزاران میل بە یەك هەنگاو دەست پێ دەكات و گرنگ هەبونی پلانی بەهێز و سووربونە لەسەر جێبەجێكردنی.

لێرەدا گشت فایلەكانی بابەتی كاریگەریەكانی مێدیتەیشن بە شێوەی دەنگ بەردەستن بۆ خزمەتی نابینایان و هەركەس بیەوێت گوێیان لێ بگرێت وە هەروەها لە پەڕەی داگرتنیشدا گشت فایلەكان بەردەست دەبن بۆ داگرتن.